Khám phá ngôi chùa được phong “Sắc tứ”

Chùa Sắc Tứ Khải Đoan là một trong những ngôi chùa cuối cùng ở Việt Nam được phong hiệu “Sắc tứ”. Chùa thu hút du khách thập phương bởi nét kiến trúc độc đáo vừa mang dáng dấp kiến trúc triều Nguyễn, vừa mang yếu tố bản địa.

Chùa Sắc Tứ Khải Đoan tọa lạc tại đường Phan Bội Châu (thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) có khuôn viên rộng rãi được bố trí khoa học, tạo sự riêng biệt cho người vãn cảnh lẫn người tu hành. Chùa được xây vào năm 1951 với diện tích hơn 7ha và là ngôi chùa cuối cùng ở Việt Nam được phong “Sắc tứ” của chế độ phong kiến.

Cổng tam quan (đường Quang Trung, thành phố Buôn Ma Thuột) là công trình độc đáo không giống bất kỳ cổng chùa nào trong cả nước. Cổng được tôn tạo năm 1957, cấu trúc theo dạng phủ huyện, chính giữa tạo một vòm lầu trên có mái, hai bên mái giả, hình cổ lầu, chung quanh duy trì phần lan can.

Chùa Khải Đoan mang đậm nét cổ kính với mái ngói cong cong mềm mại. Không gian gây ấn tượng với tông màu nâu vàng trầm ấm, lồng đèn đỏ được treo khắp nơi, những chi tiết chạm trổ đầy tinh xảo, công phu trên lan can, mái ngói…

Chánh điện nổi bật với tượng Phật Thích Ca uy nghi. Theo các chư tăng ở chùa, tượng Phật này được chế tác bằng đồng, cao 1,1 mét, đài sen được làm bằng gỗ quý, chạm khắc tỉ mỉ, công phu. Các bức tượng thờ bên trong chánh điện rất to, được mạ vàng mang dáng dấp nghệ thuật thời Nguyễn. Phần chánh điện đến năm 1953 mới khởi công. Sau nhiều lần sửa sang và trùng tu, tôn tạo nhằm để lại đôi nét cho hậu thế.

Phía bên phải chánh điện là đại hồng chung (chuông đồng), bảo vật hiến cúng của Hoàng thái tử Bảo Long và Bảo Thăng. Chuông đồng cao 1,15 mét do các nghệ nhân ở Kinh thành Huế tôn tạo tại làng Hưng Đạo vào năm 1953.

Giữa sân sau là cây bồ đề lớn, món quà được đại đức Narada mang sang Việt Nam nhân chuyến ghé thăm Buôn Ma Thuột năm 1962. Tượng Phật Thích Ca lộ thiên rất lớn đặt dưới gốc bồ đề.

Chùa Sắc Tứ Khải Đoan xây dựng theo địa thế “tiền thủy hậu sơn”, đây là lối phong thủy hài hòa của kiến trúc cổ, thế hiện sự mong muốn cho hậu thế trường tồn phát triển, tiếp nhận phúc đức của tiền nhân. Tên của ngôi chùa được ghép từ họ của Đoan Huy Hoàng Thái Hậu và vua Khải Định. Ngoài ra, nơi đây còn được gọi là chùa Lớn hay Tỉnh Hội.

Bên cạnh những nét chung của chùa chiền, chùa Sắc tứ Khải Đoan còn là sự phối hợp nhiều phong cách tinh tế trong một công trình với nét cổ xưa.

Nguyên Thảo-TPO